Pasaport, bir ayrıştırıcıya bir armağan sunar: makinece okunabilir bölge (MRZ). Veri sayfasının alt kenarı boyunca uzanan, büyük harf, rakam ve < dolgu karakterlerinden oluşan bir blok; alanları üzerinden hesaplanmış kontrol haneleriyle birlikte. Bölgeyi okursunuz, haneleri yeniden hesaplarsınız ve tek bir alana güvenmeden önce okumanın tutarlı olup olmadığını bilirsiniz.

Sürücü belgesi genellikle bunların hiçbirini vermez. Düzenleyenlerin çoğu ehliyete hiç makinece okunabilir bölge basmaz; yani yeniden hesaplanacak bir şey yoktur. İlk akışını pasaportlar üzerine kuran yazılımcılar bunu çoğu zaman acı bir şekilde öğrenir: “MRZ'yi doğrulayan” kod yolu bölgesi olmayan bir kartla karşılaşır ve gayet geçerli bir ehliyeti hata saymaya başlar.

Bu yazı o durum hakkında. Bir ehliyetin bölge yerine neler taşıdığını, bir tanıma API'sinin onun hakkında size neyi söyleyip neyi söyleyemeyeceğini ve güvenilecek kontrol haneleri yokken alanları kendiniz nasıl kontrol edeceğinizi anlatıyor. AAMVA ve AB kaynaklarından alıntıların aslı İngilizce, çeviriler bize ait.

Burası doc.cheap'in blogu; doc.cheap bir pasaport ve kimlik OCR API'si. Ürünle ilgili kısmı bunu akılda tutarak okuyun.

Ehliyet onun yerine ne taşır

Tek bir ehliyet formatı yoktur. Her düzenleyen kendi kartını tasarlar; var olan standartlar da ayrıştırılacak sabit bir dize değil, kartın neleri içermesi ve nasıl yerleştirilmesi gerektiğini belirler.

Kuzey Amerika: arka yüzde bir barkod. American Association of Motor Vehicle Administrators, üyelerinin düzenlediği kartlar için AAMVA DL/ID Card Design Standard yayımlar. 2026 baskısında “Zorunlu PDF417 Barkodu” başlıklı bir ek var ve şöyle diyor: “PDF417 iki boyutlu barkod simgelemi, uyumlu DL/ID belgelerinde bulunması gereken asgari zorunlu makinece okunabilir teknolojidir.” Aynı ek şunu ekliyor: “Tüm zorunlu ve isteğe bağlı veriler şifrelenmemiş olmalıdır.” Yani uyumlu bir kart, sahibinin verilerini iki kez taşır – önde basılı olarak ve kod çözücüsü olan herkesin okuyabileceği iki boyutlu bir barkodda kodlanmış olarak.

AB: yüzünden okunan standart bir kart modeli. AB'nin ehliyet değişimi ve tanınması üzerine Your Europe sayfası güncel ehliyeti “yeni AB standart formatı (plastik, kredi kartı boyutunda fotoğraflı kart)” olarak tanımlıyor. Düzen ortaktır, ama ondan okuduğunuz şey basılı metindir. Eski kâğıt ehliyetler de hâlâ dolaşımda: aynı sayfa “Eski tip bir AB ehliyetiniz varsa onu tüm AB ülkelerinde kullanmaya devam edebilirsiniz” diyor ve böyle bir ehliyetin “en geç 2033'e kadar” değiştirilmesi gerektiğini belirtiyor.

Uluslararası katman. AAMVA'nın kendi sayfası, uluslararası bir ehliyet standardına yönelik çalışmanın ISO'da yürütüldüğünü ve “Uluslararası standardın (18013) motorlu taşıt sürücü belgelerinin (DL) formatı ve içeriğine ilişkin yönergeler belirlediğini” not ediyor. Standardın ele aldığı teknolojileri sıralıyor; aralarında “Barkodlar, tek ve iki boyutlu” ve “Optik karakter tanıma” var. Başka bir deyişle standart, seçimi düzenleyene bırakır; size kontrol haneli bir bölge vermez.

Bir ayrıştırıcı için pratik sonuç:

Pasaport Sürücü belgesi
Makinece okunabilir bölge Her zaman, veri sayfasında Genellikle yok
Yeniden hesaplanabilen kontrol haneleri Evet, bölge üzerinden Bölge yoksa hiç yok
Verilerin ikinci bir kopyası Bölge Düzenleyen basıyorsa bir barkod (genellikle arkada)
Son geçerlilik tarihi Veri sayfasında basılı Ehliyette varsa basılı; bazıları ömür boyu geçerli
Okumanın tutarlı olduğunu söyleyen şey Bölge ile basılı sayfanın karşılaştırması Basılı alanlar üzerindeki kendi kontrolleriniz

“Bölge yok” neden “geçersiz” anlamına gelmemeli

Akışınız pasaportlarla başladıysa büyük olasılıkla bölgeye göre dallanıyordur: geçtiyse devam; kaldıysa yeni fotoğraf iste. Ehliyet üçüncü bir yanıt ekler ve en sık görülen de odur.

doc.cheap bölgeyi tek bir karar olarak, üç değerli mrz.status ile bildirir. passed, bölgenin var olduğu ve her kontrol hanesinin doğrulandığı anlamına gelir. failed, bir bölgenin okunduğu ama içindeki bir şeyin tutmadığı anlamına gelir. absent ise belgede bölge olmadığı anlamına gelir – ve o zaman reason, lines ve text alanlarının hepsi null olur. Sürücü belgesi kılavuzu bunu açıkça söyler: “absent değerini bir hata olarak değil, olağan bir sonuç olarak ele alın.”

Belgenin geri kalanı bundan etkilenmez. Ehliyet de diğer belgeler gibi basılı yüzünden tanınır ve meta.status değeri recognized olarak döner. Yani ihtiyacınız olan dallanma “bölge geçti ya da reddet” değil, şudur:

  • failed – bölgedeki bir şey tutmadı; daha iyi bir fotoğraf isteyin.
  • passed – bölge kontrolden geçti; devam edin.
  • absent – kontrol edilecek bir şey yoktu; aşağıdaki kendi alan kontrollerinize geçin.

Tek bir API çağrısıyla ehliyet okuma

Ehliyet, pasaportla aynı uç noktaya, aynı gövdeyle gider: fotoğrafın base64 ile kodlanıp JSON içine konduğu tek bir POST /v1/scans. Herkese açık sandbox anahtarı sk_sandbox_public hesap olmadan çalışır. Bununla bir test görüntüsü kullanın, asla gerçek bir ehliyet değil: herkese açık anahtarla yapılan her tarama, hizmetin kendi kaydı için bir yıl saklanır.

curl -X POST https://api.doc.cheap/v1/scans \
  -H "Authorization: Bearer sk_sandbox_public" \
  -H "Content-Type: application/json" \
  -d "{\"image\": \"$(base64 < licence-front.jpg | tr -d '\n')\"}"

Yanıtın bir ehliyet için önemli kısımları şöyle görünür. Tüm değerler uydurmadır ve düzenleyen devlet, örnek (specimen) belgelerin kullandığı hayali devlet UTO'dur:

{
  "meta": { "status": "recognized", "billed": true, "confidence": "high" },
  "document": {
    "country": "UTO",
    "number": "DL0000000",
    "issue_date": "2024-05-02",
    "expiry_date": "2034-05-01",
    "is_expired": false,
    "days_remaining": 2725
  },
  "holder": {
    "surname": "SPECIMEN",
    "given_names": "ALEX JORDAN",
    "birth_date": "1990-01-01"
  },
  "fields": [
    { "id": "dl_class@0", "name": "dl_class", "label": "Driving-licence class",
      "category": "document", "value": "B, BE", "language": "English", "confidence": "high" },
    { "id": "authority@0", "name": "authority", "label": "Issuing authority",
      "category": "document", "value": "UTOPIA LICENSING OFFICE", "language": "English", "confidence": "medium" }
  ],
  "mrz": { "status": "absent", "reason": null, "lines": null, "text": null },
  "authenticity": { "overall": "not_checked", "checks": [] }
}

Buradan okunacaklar:

  • fields, ehliyete özgü verilerin bulunduğu yerdir. Alan kataloğu bir ehliyetin genellikle taşıdıklarını listeler: surname, given_names, birth_date, document_number, dl_class ya da permit_class, issue_date, expiry_date, address ve authority. Adres parçaları (address_street, address_city, address_state, address_postal_code) hem ayrı ayrı hem de bütün olarak yayımlanır. Küme açıktır; yani sözlükte adı geçmeyen bir alan da other kategorisiyle yine yayımlanır.
  • Anahtar olarak name değil id kullanın. İki yazı sistemiyle basılmış bir ehliyet, aynı name altında her dil için bir giriş döndürür; yalnızca id benzersizdir.
  • document.expiry_date, is_expired ve days_remaining, basılı son geçerlilik tarihinden, tarama gününden itibaren sayılarak hesaplanır.

Barkod ne ekler ve API onunla ne yapar

Çözülmüş bir barkod yanıtta kendine ait bir grup almaz. Değerleri diğer her şeyle birlikte fields içinde gelir; kesilebildiyse images.barcode onun kırpılmış görüntüsünü taşır.

Pratik bir tuzak var. Uç nokta her çağrıda tek bir görüntü okur ve barkod basan bir düzenleyen onu genellikle kartın arkasına koyar. Barkodun taşıdıklarına ihtiyacınız olduğunda arka yüzü ayrı bir tarama olarak gönderin ve iki sonucu kendiniz birleştirin. Bu birleştirme aynı zamanda kontrol hanelerinin en iyi ikamesidir: aynı kartın, birbiriyle uyuşması gereken iki bağımsız okuması.

Kontrol haneleri olmadan bir ehliyeti doğrulamak

Bölge yoksa tutarlılık sizin işinizdir. Bu kontrollerin hiçbiri bir ehliyetin gerçek olduğunu kanıtlamaz; yanlış okumaları ve açıkça hatalı girdileri veritabanınıza ulaşmadan yakalarlar.

  1. Tarihler sırayla. birth_date, issue_date'ten önce; issue_date, tarama günü ya da öncesinde; expiry_date, issue_date'ten sonra. Bu sırayı bozan bir okuma, yanlış okuma ya da kötü bir fotoğraftır.
  2. Son geçerlilik tarihi bir kuraldan değil, belgeden. Geçerlilik süreleri düzenleyene göre değişir – AB sayfasının kendi örneği, Kıbrıs'tan alınmış ve “İtalya'daki gibi 10 yıl yerine 15 yıl geçerli” bir ehliyettir. Tarihi karttan okuyun; hesaplamayın.
  3. Son geçerlilik tarihi olmayan durumu planlayın. Aynı AB sayfası “ömür boyu geçerli AB sürücü belgelerinden” söz ediyor. Son geçerlilik tarihi okunmadığında expiry_date, is_expired ve days_remaining birlikte null olur; türetilmiş days_to_expire alanı da null olur. O durumda akışınızın ne yapacağına karar verin; null değerini yanlışlıkla ne süresi dolmuş ne de geçerli saymayın.
  4. Yalnızca varlık değil, sınıf. Araba kullanma ehliyeti olan birine ihtiyacınız varsa bir ehliyetin var olup olmadığını kontrol etmek yerine o sınıfı dl_class ya da permit_class içinde arayın. Değer B, BE gibi basılı bir metindir; eşleştirmeden önce bölün ve kendi yetki alanınızın tanımladığı sınıflarla eşleştirin.
  5. Ön yüz ile arka yüz. Kartta barkod varsa iki yüzü de tarayın ve adı, doğum tarihini ve belge numarasını karşılaştırın. Bir uyuşmazlık varsa ikinci bir fotoğraf isteyin.
  6. Kullanıcının yazdıklarıyla. holder.surname ve holder.birth_date değerlerini kullanıcınızın doldurduğu formla, aynı şekilde normalleştirerek karşılaştırın.
  7. Bir sinyal olarak güven düzeyi. Her okuma bir düzey taşır – high, medium ya da low. Dayandığınız bir alanda low düzeyi, yeni bir fotoğraf istemek için iyi bir nedendir.

Bölge yokken bir tarama neye mal olur

Canlı bir anahtarda bir tarama, belge türü belirlendiğinde ve şu üç şeyden biri doğru olduğunda bir kredi düşer: bir bölge okundu ve kontrol haneleri geçti, görsel bölgenin beş ya da daha fazla alanı okundu ya da bir barkod çözüldü. Dolayısıyla bir ehliyet ikinci ya da üçüncü koşula göre ücretlendirilir. Beş alan çıkaramayacak kadar kötü ve barkodsuz bir fotoğraf ücretsizdir. Faturalandırma kuralı tanımın tamamını içerir.

OCR'ın size söylemedikleri

Bir ehliyeti okumak ile doğrulamak farklı işlerdir. doc.cheap kartta basılı olanı ve arka yüzde barkodu okur. Yalnızca tanıma senaryosunda authenticity.overall değeri not_checked olur; yani kartın gerçek olup olmadığını, askıya alınıp alınmadığını ya da onu tutan kişinin sahibi olup olmadığını size söylemez. Akışınız bunlardan herhangi birini gerektiriyorsa bunlar, bu işler için yapılmış araçlar ve kayıtlarla ayrı adımlardır.

Deneyin

Herkese açık sandbox anahtarı hesap gerektirmez. Kaydolduğunuzda kendi anahtarınızda her ay 100 ücretsiz tanıma alırsınız; bu, tüm akışı kurmaya yeter – ön yüz, arka yüz ve kendi kontrolleriniz. Bir sağlayıcı seçiyorsanız pasaport OCR API karşılaştırması yayımlanmış fiyatları yan yana koyar; sürücü belgesi kılavuzu ise çağrıyı curl, JavaScript ve Python ile, parlak bir kartın nasıl fotoğraflanacağına dair ipuçlarıyla birlikte verir.

Size bir soru: bir ehliyette bölge yokken akışınızda en çok kötü okumayı hangi kontrol yakalıyor – tarihler mi, arka yüzdeki barkod mu, yoksa başka bir şey mi? Aşağıdaki yorumlarda bize yazın.